خانه / زمینه ساز ظهور / ادعیه ها / مفاتیح الجنان – ترجمه آیت الله انصاریان – قسمت اول

مفاتیح الجنان – ترجمه آیت الله انصاریان – قسمت اول

بسمه تعالى‏

واقعیتى که در تمام شئون ذرّه ذرّه اجسام و عناصر و موجودات عالم طبیعت و کشور غیب و شهود حکومت دارد و از این راه تمام موجودات هستى، از مبدأ آفرینش در دو مرحله مادى و معنوى به دریافت فیوضات در حد نیاز خود نائل مى‏شوند، دعاست.

اگر دعا نبود ادامه حیات مهمانان، هستى امکان نداشت، که موجودیّت تمام موجودات و ظهور همه کائنات و وجود تمام عالمیان از برکت دعاست.

دعاء عامل باعظمتى براى رساندن فیض از منبع لطف به تمام جهانیان است.

شیوه تربیتى ائمه اطهار علیهم السلام بر این امر بوده است که دوستان و یاران و اصحاب خود را با دعا و طریقه ارتباط با حضرت حق آشنا نموده و در غالب عالیترین مضامین با کلمات و جملات نورانى خود، طریقه ارتباط عبد با مولى را تعلیم فرمودند و علاوه بر آن عالیترین مفاهیم عرشى تربیتی را براى جامعه بشرى ترسیم مى‏نمودند و عالمان ربانى با گردآورى ادعیه، در این رسالت عظیم سهم بسزائى را ایفاء نموده‏اند.

در این میان، کتاب باعظمت مفاتیح الجنان تألیف عالم خبیر ثقه المحدثین مرحوم حاج شیخ عباس قمى اعلى اللّه مقامه الشریف جایگاه ویژه‏اى را در میان مؤمنان پیدا نموده و خلوص نیّت آن عالم ربانى موجب گشته که این اثر ارزشمند، عامل اتصال بسیارى از محبان با محبوب حقیقى شود.

اندیشمند محقق حضرت استاد حسین انصاریان مد ظله العالى جهت ارائه هرچه بهتر این اثر در راستاى ترویج فرهنگ غنى اهلبیت عصمت و طهارت علیهم السلام، اقدام به ترجمه این اثر گرانمایه نمودند. معظم له در خلال ترجمه به این نتیجه رسیدند که براى سهولت فهم همگان اقدام به بازنویسى متن فارسى مفاتیح نمایند. این اثر حاصل زحمات طاقت فرساى معظم له مى‏باشد که به برخى از ویژگیهاى آن نسبت به دیگر ترجمه‏هاى مفاتیح و نسخ موجود اشاره مى‏شود:

ترجمه دقیق و روان از متن عربى با ملاحظه نکات دقیق علمى ادعیه‏

کارآمد کردن متن فارسى با تغییر شیوه نگارش‏

تقدیم فضائل سور بر متن سوره‏

تقدیم دعاى روز شنبه در ایام هفته‏

تنظیم ادعیه و اعمال شبهاى ماه مبارک رمضان به ترتیب زمان‏

درج باقیات الصالحات با ترجمه در انتهاى کتاب‏

توضیح اسامى مورد نیاز که به صورت اشاره آمده بوده است‏

ذکر آدرس آیات‏

نقل نسخه بدل در داخل گیومه‏

ذکر ارجاعات مرحوم حاج شیخ عباس قمى با شماره صفحه‏

کتابت جدید متن و ترجمه‏

در پایان از کلیه عزیزانى که در نشر این اثر ما را یارى نموده‏اند کمال تشکر را داریم‏

مرکز علمى تحقیقاتى دار العرفان‏

یک‏

پیش‏گفتار

دعا، راز و نیاز نیازمند با حضرت بى‏نیاز، و مناجات عاشقانه تهى‏دست با خداى بى‏انباز، و سخن گفتن عبد با زبان آشکار و نهان، با مولاى سبب‏ساز، و نهایتا درخواست فقیرى ضعیف از توانمندى غنى است.

دعا، درخواست خیر دنیا و آخرت از منبع کمالات، و چشمه فیوضات، و جامع اسماء و صفات است.

دعا، ناله پرسوز عاشق به پیشگاه معشوق، و اظهار حاجت به درگاه محبوب، و امید به یافتن مطلوب، و زمینه‏ساز رسیدن به مقصود است.

دعا، سئوال مسکین از مالک وجود، و گدایى مستکین از عالم غیب و شهود، و اعلام نیاز ناتوان به تواناست.

دعا، اتصال بى‏نوا به توانگر، بر خاک نشستن ذلیل در پیشگاه عزیز و ناتوان در محضر نیرومند، و عبد در برابر حق و نیستى مقابل هستى و حقیر در آستانه کبیر، و محدود در حضور نامحدود است.

دعا، عبادتى بس گران، عملى فوق‏العاده باارزش، کارى بسیار استوار، روشى نیکو، منشى والا، و کوششى الهى و انسانى است.

دعا، اتصال بى‏نهایت کوچک، به بى‏نهایت بزرگ، ارتباط مخلوق با خالق، عامل درمان روح، علاج نفس، شفاى قلب، سلامت تن، نورانیت عقل، و نشانه شخصیت ملکوتى انسان است.

دعا، براساس روایات، برترین عبادت، نردبان سعادت، علّت سلامت، و محبوب‏ترین کار در پیشگاه حضرت رب، و سلاح مؤمن، ستون دین، و نور آسمان‏ها و زمین است.

دعا، کلید کامیابى، راه رهایى، فزونى‏بخش روزى، اسلحه پیامبران، بر گرداننده قضا و قدر، سبب جلب رحمت حق، وسیله آمرزش، دروازه توبه، مایه جوشش فیوضات الهیه و درمان دردهاى فکرى و درونى و جسمى است. «۱» دعا، عملى الهى، تکلیفى اسلامى، عبادتى کم‏نظیر، حقیقتى بى‏قرین، دوست همه ایام به ویژه زمان گرفتارى، یار و مددکار

______________________________
(۱) اصول کافى ج ۲ ص ۳۳۹- ۳۴۱

روزگار تنهائى، پشتیبان انسان به هنگام بى‏نوائى و منبع حقایق و برکات الهى است.

از پیامبران بزرگوار، و رسول باکرامت اسلام، و امامان معصوم و صدیقه کبرى فاطمه زهرا علیهم السلام دعاهائى در چهارچوب زیباترین مضامین، و برترین مفاهیم، همراه با جاذبیت و نورانیت، و صورت و سیرتى عرشى صادر شده که خوشبختانه علماى بزرگ شیعه و دانشمندان باکرامت مدرسه اهل بیت، و بینایان راه هدایت دوره به دوره و زمان به زمان آنها را در کتاب‏هایى ویژه به نام کتاب دعا گردآورده‏اند که هریک از آن کتاب‏ها که در زمینه دعا تدوین شده حاوى عالى‏ترین مسایل اعتقادى، اخلاقى، عملى، سیاسى، اجتماعى، خانوادگى، فردى و دنیایى و آخرتى است، و در زمان خاص خود و اوقات ویژه دعا به ویژه در روزها و شب‏هاى متبرک و مخصوصا هنگام سحر راهنماى اهل حال به سوى حق، و دلیل گم‏گشتنان به جانب هدایت، و برآورنده وحاجات نیازمندان، و شفاى درد دردمندان است.

۱- هنگامى که نوبت نورافشانى و بیان حقایق و تربیت نفوس به عالم فرزانه، محدّث مخلص، عابد با کرامت مرحوم ثقه المحدثین حاج شیخ عباس قمى رسید، از کتاب‏هاى دعاى پیش از خود، و منابع حدیث، کتابى به نام مفاتیح الجنان که الحق مفاتیح الجنان است فراهم ساخت که مناجاتیان را از دیگر کتاب‏ها بى‏نیاز نمود.

مفاتیح خانه‏به‏خانه، قریه‏به‏قریه، شهربه‏شهر، کشوربه‏کشور، حرم‏به حرم را تسخیر کرد و چنانکه سزاوارش بود همه‏جا در کنار قرآن مجید قرار گرفت، و جلوه نمودن این کتاب به این صورت مایه از پاکى و درستى و خلوص مؤلفش گرفت.

۲- مرحوم شیخ عباس بنا به روایت بزرگان علّت تجلى کتابشرا همه‏جا در کنار قرآن بر این پایه مى‏دانست که پس از پایان تألیفش، ثوابش را به روح با عظمت ریشه ارزش‏ها، و آئینه صفات انبیا حضرت صدیقه کبرى فاطمه زهرا سلام اللّه علیهما هدیه نموده است.

۳- فرزند بزرگوار آن مرحوم حضرت حجه الاسلام حاج شیخ محسن محدث‏زاده به این‏جانب فرمود: پدرم همه این کتاب را با وضو نوشت و همواره ظرفى آب در زمان تألیف این کتاب در کنارش بود تا در صورت لزوم تجدید وضو نماید.

۴- نواده فرزانه کم‏نظیر، عارف معارف الهیه حضرت خمینى به این فقیر فرمود: شخصى درست‏کار و اهل دعا به آن جناب گفت: ذکرى که از اساتید گذشته به شما رسیده و شما از برکت آن مدارج معنوى و سلوک روحى را به انجام رسانیدید اگر مصلحت مى‏دانید در اختیارم بگذارید، خمینى بزرگ و مناجاتى در پاسخ او یک کلمه فرمود و آن این بود:

مفاتیح الجنان.

۵- مفاتیح سفره معنوى گسترده‏اى است که هر نوع رزق و روزى عرشى و آسمانى در آن قرار دارد، هر نیازمندى مى‏تواند به اندازه نیاز جان و قلبش از آن بهره‏مند شود.

براى گروهى بى‏خبر و تهى‏دست از معنویست چه جاى ایراد است که مى‏گویند: کسى نمى‏تواند به این کتاب گرچه ساعات روز و شبش چند برابر گردد عمل کند؟! مگر از اهل دعا دعوت شده که روزوشب خود را خواندن این کتاب اختصاص دهند، مفاتیح منبع فیوضات ربانیّه است، بر هر انسانى لازم است به اندازه طاقتش و به مقدار اندکى از ساعات روز و شبش براى تصفیه جانش و دردمان دردهاى درونش، و به خاطر اتصال به دعا از آن استفاده کند.

گروهى به ادعاى خودشان روشنفکر و شبه روشنفکر از ثواب‏هاى مقرر شده براى دعاها و زیارت‏هائى که در مفاتیح است و نیز از آثارى که براى برخى از دعاها بیان شده در شگفتى و ناباورى‏ان و شاید آن ثواب‏ها و آثار را قبول نداشته باشند، باید به آنان گفت: شما خدا را نشناخته‏اید و از اجر عظیم و پاداش بى‏حساب او که از خزانه بى‏نهایتش به گدایان درگاهش عطا مى‏شود بى‏خبر، هستید، و خیال مى‏کنید خزانه عنایات و الطاف او محدود است، خیالى که با کفر برابر است! چه جاى شگفتى و ناباورى است اگر ذات بى‏نهایت او بخواهد از خزانه بى‏نهایت خود پاداش بى‏نهایت به بنده مناجاتى‏اش بپردازد و نتیجه دعایش را در آثار ظاهرى تحقق دهد؟!

۶- اهل دعا باید بدانند که براى استجابت دعا لازم است شرایطى را رعایت کنند، شرایطى که در معتبرین کتابهاى حدیث از زبان معصومان روایت شده است از جمله:

طهارت ظاهرى به خصوص داشتن وضو، و طهارت باطنى مانند خالى بودن شکم از لقمه حرام، پاک بودن قلب از ریا، حسد، کبر، غرور، کینه، نفاق، شهرت‏خواهى، و خالى بودن فضاى زندگى از حقوق مالى مردم، و اشک و فروتنى و تواضع بردن به عرصه دعا، و خواند دعا در دل شب به ویژه هنگام سحر.

۷- از آنجا که مفاتیح الجنان مقبول اهل ایمان واقع شد، و کمتر جائى است که از آن خالى باشد، و شبانه‏روز هزاران مرد و زن مؤمن در منازل و مساجد و مشاهد مشرفه به آن مراجعه مى‏کنند، و فهم و درک بخش مهمّى از متن فارسى آن‏که انشائى علمى و غیر مأنوس دارد،

در کتاب (مفاتیح الجناح) از پیامبر اکرم صلى اللّه و علیه و آله و سلّم روایت شده: هر که سوره (یس) را براى خشنودى حق تعالى بخواند، پروردگار او را مشمول آمرزش فرماید و به او چنان اجرى عنایت کند که گویا دوازده مرتبه قرآن را قرائت نموده است. از خواص این سوره آن است که هرگاه نزد بیمارى خوانده شود به عوض هر حرفى از آن ده فرشته نازل مى شوند که در برابر بیمار به صف ایستاده و براى او طلب آمرزش مى‏کنند. و به هنگام قبض روحش حاضر گردیده و در تشییع جنازه‏اش شرکت مى‏نمایند و بر او نماز مى‏خوانند و به وقت دفنش در کنار او خواهند بود و هر بیمارى که خودش این سوره را هنگام سکرات مرگ بخواند یا براى او بخوانند، رضوان خزانه‏دار بهشت، جامى از شربت بهشت به او مى‏نوشاند، پس او مى‏میرد درحالى‏که سیراب است و برانگیخته مى‏شود درحالى‏که سیراب است و نیازمند به حوضى از حوضهاى پیامبران نمى‏گردد تا زمانى که وارد بهشت مى‏شود درحالى‏که سیراب است. و نیز روایت شده: سوره (یس) خیر دنیا و آخرت را به قرائت کننده‏اش میرساند، و از او بلاى دنیا و اهوال آخرت را دفع مى‏نماید بلکه هر شرّى را از او برطرف نموده و همه حاجات او را روا مى‏کند. خواندن این سوره برابر با بیست حج است و براى شنونده آن هزار نور و هزار برکت و هزار رحمت خواهد بود و هرگونه دشمنى و بیمارى از او برطرف خواهد شد.

از رسول خدا صلّى الّه و علیه و آله و سلّم روایت شده: هر که وارد قبرستان شود و سوره (یس) را بخواند خدا عذاب مردگان آن قبرستان را، کاهش داده و به تعداد آنها براى او حسنات قرار خواهد داد. از امام صادق علیه السّلام روایت شده: هرکس سوره (یس) را در روز بخواند تا شب مرزوق و محفوظ است و هرکس آن را شبانه پیش از خواب بخواند، خدا هزار فرشته بر او گمارد که او را از شرّ هر شیطان رانده شده و از هر آفتى حفظ کنند و اگر در همان روز مرگش فرا رسد، خدا او را وارد بهشت نماید.

به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است یس سوگند به قرآن کریم که بى‏تردید تو از فرستادگانى بر راهى راست [قرار دارى‏]

[قرآن‏] نازل شده تواناى شکست‏ناپذیر و مهربان است تا مردمى را بیم دهى که پدرانشان را بیم نداده‏اند و به این علت [از حقایق‏] بى‏خبرند. یقینا فرمان عذاب بر بیشترشان محقق و ثابت شده است، به این سبب ایمان نمى‏آورند مسلما ما غل‏هایى بر گردنشان نهاده‏ایم که تا چانه‏هایشان قرار دارد به طورى‏که سرهایشان بالا مانده است و از پیش رویشان حایلى و از پشت سرشان [نیز] حایلى قرار داده‏ایم، و به صورت فراگیر دیدگانشان را فرو پوشانده‏ایم، به این خاطر حقایق را نمى‏بینند، و براى آنان یکسان است چه بیمشان دهى یا بیمشان ندهى، ایمان نمى‏آورند، بیم دادنت فقط براى کسى ثمربخشى است که از قرآن پیروى کند و در نهان از خداى رحمان بترسد، پس او را به آمرزش و پاداشى نیکو و باارزش مژده ده بى‏تردید ما مردگان را زنده مى‏کنیم و آنچه را پیش فرستاده‏اند و [خوبى‏ها و بدى‏هاى‏] برجامانده از ایشان را ثبت مى‏کنیم و همه‏چیز را در کتابى روشن [که اصل همه کتاب‏هاست و آن لوح محفوظ است‏] بر شمرده‏ایم و براى آنان [که با تو برخورد خصمانه دارند] اهل آن شهر را مثل بزن، هنگامى‏که پیامبران به آنجا آمدند، زمانى‏که دو پیامبر را به سوى آنان فرستادیم، پس آن دو را انکار کردند و با پیامبر سومى آنان را تقویت کردیم، پس [همگى‏] گفتند: ما را به سوى شما فرستاده‏اند. [اهل شهر] گفتند: شما جز بشرهایى مانند ما نیستید و [خداى‏] رحمان هیچ‏چیزى نازل نکرده است، شما فقط دورغ مى‏گویید. گفتند: پروردگارمان مى‏داند که یقینا ما به سوى شما فرستاده شده‏ایم، و بر عهده ما جز رساندن آشکار [پیام وحى‏] نیست گفتند: همانا ما شما را به شومى و فال بد گرفته‏ایم، اگر [از دعوت خود] باز نایستید، قطعا شما را سنگسار مى‏کنیم، و از سوى ما شکنجه دردناکى به شما خواهد رسید گفتند: شومى شما از خود شماست [و این شومى نتیجه کفر و طغیان و گناه است، شگفتا!] آیا اگر به شما تذکر دهند [آن تذکر سعادت‏بخش را به شومى و فال بد مى‏گیرید؟ نه، شومى از ما نیست‏] بلکه شما مردمى تجاوزکارید. و از دورترین نقطه شهر

مردى شتابان آمد، گفت: اى قوم من! از این فرستادگان [خدا] پیروى کنید، از کسانى پیروى کنید که پاداشى از شما نمى‏خواهند و آنان راه یافته‏اند، و مرا چیست که [از روى یقین‏] کسى را نپرستم که مرا آفریده و به سوى او بازگردانده مى‏شوید؟ آیا به جاى او معبودانى را برگزینم که اگر [خداى‏] رحمان براى من آسیب و گزندى بخواهد نه شفاعتشان چیزى را از من دفع مى‏کند و نه مى‏توانند نجاتم دهند؟! اگر چنین کنم، بى‏تردید در گمراهى آشکار خواهم بود، [اى رسولان!] بى‏تردید به پروردگار شما ایمان آورده‏ام، بنابراین از من بشنوید، [سرانجام به دست آن مشرکان شهید شد، و به او] گفته شد: به بهشت درآى. گفت: اى کاش قوم من معرفت و آگاهى داشتند، به اینکه پروردگارم مرا آمرزید و از کرامت‏یافتگان قرارم داد. و بعد از شهادت او هیچ سپاهى از آسمان بر [هلاکت‏] قومش نازل نکردیم، و بر آن نبوده‏ایم که نازل کنیم. [کیفرشان‏] جز یک فریاد مرگبار نبود که ناگهان [پس از آن فریاد] همه بى‏حرکت و خاموش شدند! اى دریغ و افسوس بر این بندگان که هیچ پیامبرى براى هدایتشان نمى‏آمد مگر اینکه او را مسخره مى‏کردند! آیا [مشرکان مکه‏] ندانسته‏اند چه بسیار از اقوام پیش از آنان را [به سبب کفر و طغیانشان‏] هلاک کردیم که آنان هرگز نزد اینان برنمى‏گردند، [و در دنیا زندگى دوباره نمى‏یابند] و همه آنان [بدون استثنا گردآورى خواهند شد و] در قیامت نزد ما احضار مى‏شوند.

و این زمین مرده براى آنان نشانه‏اى [آشکار بر اینکه ما مردگان را در قیامت زنده مى‏کنیم‏] مى‏باشد که آن را زنده کردیم و از آن دانه بیرون مى‏آوریم که از آن مى‏خورند، و در ان بوستان‏هایى از درختان خرما و انگور قرار دادیم، و در آن از چشمه‏هاى گوناگون روان ساختیم، تا از میوه آن و آنچه دست‏هایشان به عمل مى‏آورد [مانند شیره، کشمش، شربت و …] بخورند، آیا سپاس‏گذارى نمى‏کنند؟ منزّه [از هر عیب و نقصى‏] است آنکه همه زوج‏ها را آفرید از آنچه زمین مى‏رویاند و از وجود خودشان و از آنچه نمى‏دانند، و نشانه‏اى [از نشانه‏هاى قدرت و حکمت ما این‏] براى آنها شب است که [پوشش‏] روز را از آن بر مى‏کنیم، پس ناگاه آنان به تاریکى درآیند، و خورشید [نیز براى‏ آنان نشانه‏اى از قدرت ماست‏] که همواره به سوى قرارگاهش حرکت مى‏کند. این اندازه‏گیرى تواناى شکست‏ناپذیر و داناست، و براى ماه منزل‏هایى قرار دادیم تا اینکه به صورت شاخه کهنه بلالى‏شکل و زردرنگ خرما برگردد [و باز به تدریج بدر کامل شود،] نه براى خورشید این توان هست که به ماه برسد، و نه شب از روز پیشى مى‏گیرد، و هرکدام در مدارى شناورند. و براى آنان نشانه‏اى دیگر [از قدرت و رحمت ما] این [است‏] که فرزندانشان را در کشتى‏هایى پر [از اجناس و وسایل‏] حمل کردیم، و براى آنان چیزهایى مانند کشتى [چون اسب، قاطر و دیگر وسایل نقلیه‏] آفریدیم که بر آن سوار مى‏شوند، و اگر بخواهیم آنان را غرق مى‏کنیم در این صورت هیچ فریادرسى براى آنان نخواهد بود، و نجات هم نیابند، مگر [اینکه‏] رحمتى از سوى ما [نجاتشان دهد] و تا مدتى [از زندگى دنیا] بهره‏مندشان کنیم، و هنگامى‏که به آنان گویند: از آنچه [از عذاب‏هاى دنیا و آخرت‏] پیش رو و پشت سر شماست بپرهیزید تا مورد رحمت قرار گیرید [به این هشدار قطعى و یقینى توجه نمى‏کنند،] و هیچ آیه‏اى از آیات پروردگارشان براى آنان نمى‏آید مگر اینکه از آن‏روى مى‏گردانند. و هنگامى که به آنان گویند: از آنچه خدا روزى شما کرده انفاق کنید، کافران به مؤمنان گویند: آیا کسانى را اطعام کنیم که اگر خدا مى‏خواست آنان را اطعام مى‏کرد؟ [پس گرسنگى را بر خدا بر آنان خواسته است‏] ولى شما [اى کفرپیشگان!] جز در گمراهى آشکارى نیستند. و مى‏گویند: اگر راستگویید، این وعده [قیامت و عذاب‏] کى خواهد بود؟ اینان جز یک فریاد مرگبار [آسمانى‏] را انتظار نمى‏کشند که آنان را درحالى‏که سرگرم مجادله و ستیر [در امور دنیاى‏] انید فراگیرد. [فریادى که وقتى بر سر آنان زده شود] نه مى‏توانند وصیتى کنند و نه [اگر بیرون خانه باشند] مى‏توانند به خانواده خود برگردند. و در صور دمیده شود، ناگاه همه آنان از قبرها به سوى پروردگارشان مى‏شتابند. مى‏گویند: اى واى بر ما، چه کسى ما را از خواب‏گاهمان برانگیخت؟ این واقیعتى است که [خداى‏] رحمان وعده داده بود و پیامبران راست گفته بودند!! [آن صحنه عظیم‏] جز یک فریاد نیست، پس به ناگاه همه آنان [گردآورى شده و] ند ما احضار مى‏شودند. در این روز به هیچ کس ذره‏اى ستم نمى‏شود، و جز آنچه انجام مى‏دادید پاداش داده نمى‏شوید.

همانا بهشتیان در چنین روزى در سرگرمى وصف‏ناپذیرى شیرین‏کام و خوش‏اند. آنان و همسرانشان در زیر سایه‏هایى [آرام‏بخش‏] بر تخت‏هایى [آراسته چون حجله عروس‏] تکیه مى‏زنند. براى آنان در آنجا میوه‏ها [ى عالى و مطبوع‏] و آنچه دلشان بخواهد فراهم است. با سلام [اى پرارزش و سلامت‏بخش‏] که گفتارى از پروردگارى مهربان است. و [ندا آید:] اى گناهکاران! امروز [از صف نیکان‏] جدا شوید. اى فرزندانآدم! آیا با شما عهد نکردم که شیطان را مپرستید که او بى‏تردید دشمن آشکارى براى شماست؟ و اینکه مرا بپرستید که این راهى است مستقیم، و همانا شیطان گروه بسیارى از شما را گمراه کرد، آیا تعقّل نمى‏کردید [که پیروانش به چه سرنوشت شومى دچار شدند؟] این است دوزخى که به شما وعده مى‏دادند.

امروز به کیفر کفرى که همواره مى‏ورزیدید، در آن درآیید. امروز بر دهان‏هایشان مهر خاموشى نهیم و دست‏هایشان با ما سخن مى‏گویند و پاهایشان به اعمالى که همواره مرتکب مى‏شدند، گواهى مى‏دهند! و اگر بخواهیم [در همین دنیا] دردگانشان را محو مى‏کنیم، پس به [سوى همان‏] راه [گمراهى‏] بر یکدیگر پیشى مى‏گیرند، ولى چگونه مى‏توانند دید؟ و [نیز] اگر بخواهیم آنان را در جاى خودشان مسخ مى‏کنیم، [و به صورت جمادى خشک درمى‏آوریم‏] که نه بتوانند بروند و نه بازگردند، و به هرکس عمر طولانى دهیم، او را در عرصه آفرینش [به سوى حالت ضعف، سستى، نقصان و فراموشى‏] واژگونش مى‏کنیم، پس آیا تعقّل نمى‏کنند؟ و به پیامبر، شعر نیاموختیم و [شعرگویى‏] شایسته او نیست. کتاب [او] جز مایه یادآورى و قرآنى روشنگر [حقایق‏] نیست، تا کسانى را که [به عقل و هوش و استداد] زنده‏اند هشدار دهد، و فرمان عذاب بر کافران محقق و ثابت شود. آیا ندیده‏اند که ما از آنچه به قدرت خود انجام داده‏ایم براى آنان چهارپایانى آفریده‏ایم که آنان مالکشان هستند. و چهارپایان را براى آنان رام کردیم که برخى از آنها مرکب سوارى آنان هستند و از [گوشت‏] برخى از آنها مى‏خورند، و براى آنان در آن چهارپایان سودهایى [چون پشم، کرک، پوست‏] و نوشیدنى‏هایى [چون شیر و فرآورده‏هاى آن‏] هست، آیا سپاس‏گزارى نمى‏کنند؟ و به جاى خدا معبودانى‏ انتخاب کرده‏اند به امید اینکه [به وسیله آنها] یارى شوند، درحالى‏که [معبودان‏] قدرت یارى‏دادن به آنان را ندارند و آنان [که سبک‏مغزان روى برتافته از حق‏اند] براى آن معبودان [از سوى شیطان‏] سپاهى احضار شده‏اند [تا عمر و مالشان را فداى این معبودان باطل کنند] پس گفتارشان تو را اندوهگین نکند، بى‏تردید ما آنچه را پنهان مى‏دارند و آنچه را آشکار مى‏کنند، مى‏دانیم. آیا انسان ندانسته که ما او را از نطفه‏اى [پست و ناچیز] آفریده‏ایم و اینک ستیزه‏گرى آشکار است؟ در حالى که افرینش نخستین خود را از یاد برده براى ما مثلى زد [و] گفت: چه کسى این استخوان‏ها را درحالى که پوسیده‏اند، زنده مى‏کند؟ بگو: همان کسى‏که نخستین بار آن را پدید آورد. زنده‏اش مى‏کند، و او به هر چیزى داناست همان کسى‏که براى شما از درخت سبز، «آتش‏زنه» آفرید، که اکنون شما از آن آتش مى‏فروزید. آیا کسى‏که آسمان‏ها و زمین را آفریده است، قدرت ندارد که [پس از مرگشان‏] همانند آن را بیافریند؟ چرا قدرت دارد، زیرا اوست که آفریننده بسیار داناست. شأن او این است که چون پدید آمدن چیزى را اراده کند، فقط به آن مى‏گوید: باش، پس بى‏درنگ موجود مى‏شود. بنابراین [از هر عیب و نقصى‏] منزّه است خدایى که مالکیّت و فرمانروایى همه‏چیز به دست اوست، و به سوى او بازگردانده مى‏شوید.
فضیلت سوره الرحمن‏
از امام صادق علیه السّلام روایت شده: خواند سوره رحمن را ترک نکنید چه این سوره در دل منافقان قرار نمى‏گیرد، و در روز قیامت به صورت انسانى با زیباترین چهره و خوشبوترین رایحه بر خدا وارد مى‏شود تا در جایگاهى نزد حق بایستد که مقامى نزدیک‏تر از آن به خدا نیست پس آنگاه خدا به او مى‏گوید: آن‏که در حیات دنیا تو را برپا مى‏داشت و بر قرائت تو مداومت مى‏نمود کیست؟ عرضه مى‏دارد: فلان و فلان، پس چهره آنان تابناک مى‏شود، پس خدا به آنان مى‏گوید: هر که را مى‏خواهید شفاعت کنید، و آنان تا آنجا شفاعت مى‏کنند که دیگر احید براى شفاعت آنان باقى نماند. در این هنگام خطاب مى‏رسد: وارد بهشت شوید و در هر کجاى آن‏که مى‏خواهید مأوى کنید. و نیز از حضرت صادق علیه السّلام روایت شده: هرکس سوره رحمن را قرائت کند و در پس هر آیه‏ فباىّ الاء ربّکما تکذبّان‏ بگوید: لا بشى‏ء من الائک ربّ اکذّب اگر شب بخواند و بمیرد شهید مرده و اگر روز بخواند و از دنیا برود، شهید از دنیا رفته است.

به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏

[خداى‏] رحمان قرآن را تعلیم داد. انسان را آفرید، به او بیان آموخت خورشید و ماه با حسابى [منظم و دقیق‏] روانند، و گیاه و درخت همواره [براى او] سجده مى‏کنند. و آسمان را برافراشت و [براى سنجش هر امر معنوى و مادى‏] ترازو نهاد. تا در [سنجیدن با] ترازو طغیان رواد مدارید [و از مرز عدالت و انصاف مگذرید.] و ترازو را به عدالت بر پا دارید و از ترازو مکاهید، و زمین را براى [زندگى‏] مردم نهاد، در آن میوه‏ها و نخل‏ها با خوشه‏هاى غلاف‏دار است، و دانه‏هاى با سبوس و کاه و گیاهان خوشبو است، پس [اى انس و جن!] کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ انسان را از گلى خشکیده مانند سفال آفرید. و جن را از آمیزه‏اى [از شعله‏هاى مختلف‏] به وجود آورد. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ پروردکار دو مشرق و پروردگار دو مغرب است. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ دو دریاى [شیرین و شور] را روان ساخت در حالى که همواره با هم تلاقى و برخورد دارند، [ولى‏] میان آن دو؟؟؟ است که به هم تجاوز نمى‏کنند [در نتیجه با هم مخلوط نمى‏شود!] پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ از آن دو دریا لؤلؤ و مرجان بیرون مى‏آید. پس کدامیک از نعمت‏هاى پردگارتان را انکار مى‏کنید؟ و او را در دریا کشتى‏هاى بادبان برافراشته چون کوه‏هاست. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ همه آنان‏که روى این زمین هستند، فانى مى‏شوند. و تنها ذات باشکوه و ارجمند پروردگارت باقى مى‏ماند. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟

هرکه در آسمان‏ها و زمین است از او درخواست [حاجت‏] مى‏کند، او هر روز در کارى است. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان‏ 

انکار مى‏کنید؟ اى انس و جن! به زودى‏به [حساب‏] شما مى‏پردازیم. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ اى گروه جن و انس! اگر مى‏توانید از کرانه‏ها و نواحى آسمان‏ها و زمین بیرون روید، پس بیرون روید، نمى‏توانید بیرون روید مگر با نوعى توانایى و قدرت. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ بر شما شعله‏هایى از آتش بى‏دود و دود آتش‏آلود فرستاده خواهد شد، در نتیجه نمى‏توانید یکدیگر را [براى دفع عذاب‏] یارى دهید! پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ و ناگهان آسمان بشکافد و چون چرمى سرخ‏رنگ و گلگون شود. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ پس در آن روز [به علت سرعت فوق‏العاده حسابرسى و روشن بودن همه امور] انس و جنّى را از گناهش نپرسند. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ گناهکاران به نشانه‏هایشان شناخته مى‏شوند، پس آنان را به موهاى پیش سر و به پاهایشان مى‏گیرند [و به آتش مى‏اندازند] پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ این همان دوزخى است که گنهگاران آن را دروغ مى‏پنداشتند. آنان در میان آتش و آب جوشان رفت‏وآمد مى‏کنند پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ و براى کسى‏که از مقام پروردگارش [که احاطه و تسلّط او بر ظاهر و باطن هستى است‏] بترسد دو بهشت است. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟

[دو بهشتى که‏] داراى درختان و شاخسارهاى با طروات و انبوه است. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ در آن دو بهشت دو چشمه‏اى است که همواره جارى است. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ در آن دو بهشت از هر میوه‏اى دو نوع فراهم است. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟

[بهشتیان‏] بر بسترهایى که آستر آنها از حریر درشت بافت است، تکیه مى‏زنند، و میوه‏هاى رسیده آن دو بهشت [به آسانى‏] در دسترس است. پس کدامیک از نعمت‏هاى پرودگارتان را انکار مى‏کنید؟ در آن بهشت‏ها زنانى که فقط به همسرانشان عشق مى‏ورزند، و پیش از آنان دست انس و جنى به آنان نرسیده است. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید گویى آن زنان بهشتى یاقوت و مرجان‏اند. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ آیا پاداش نیکى جز نیکى است؟ پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ و جز آن دو بهشت، دو بهشت دیگر [هم‏] هست.
پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ آن [دو بهشت دیگر] در نهایت سرسبزى‏اند. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟
در آن دو بهشت دو چشمه همواره جوشان و در حال فوران است. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ در آنها میوه‏هاى فراوان و درخت خرما و انار است.
پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ در آنها زنانى نیکو سیرت و زیبا صورت‏اند. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟
حوریانى که در سراپرده‏ها مستورند. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ پیش از آنان دست انس و جنّى به آنان نرسیده است. پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ بر بالش‏هاى سبز و فرش‏هاى زیبا تکیه مى‏زنند.
پس کدامیک از نعمت‏هاى پروردگارتان را انکار مى‏کنید؟ همیه سودمند و بابرکت است نام پروردگار باشکوه و ارجمندت.
فضیلت سوره واقعه‏
روایت است: که عثمان بن عفان از عبده اللّه بن مسعود در مرضى که به سبب آن از دنیا رفت، عیادت کرد، پس به او گفت: از چه شکوه دارى؟ عبد اللّه گفت: از گناهانم. گفت: چه چیز میل دارى؟ گفت: رحمت پروردگارم. گفت: آیا برایت طبیب بیاورم؟
پاسخ داد: طبیب مرا بیمار کرده. گفت: آیا فرمان بدهم عطیه‏اى به تو بدهند؟ جواب داد: زمانى که نیازمندترین مردمان به آن بودم به من ندادى، اکنون که از آن بى‏نیازم مى‏خواهى بدهى؟ گفت: براى دخترانت باشد. پاسخ داد: آنها را حاجتى به عطاى تو نیست چه اینکه ایشان را به قرائت سوره واقعه سفارش کرده‏ام، زیرا از رسول خدا صلى اللّه علیه و آله و سلّم شنیدم که مى‏فرمود، هرکه سوره واقعه را هر شب بخواند هرگز دچار پریشانى نمى‏شود. و نیز از حضرت صادق علیه السّلام روایت است: که هرکس سوره واقعه را قبل از خواب بخواند، خدا را با چهره‏اى‏ نورانى همچون قرص ماه ملاقات کند، و نیز از آن حضرت روایت شده: که هرکس مشتاق بهشت و وصف آن مى‏باشد، سوره واقعه را بخواند.
سوره الواقعه
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
هنگامى که واقعه [بسیار عظیم قیامت‏] واقع شود، که درواقع‏شدنش دروغى [در کار] نیست، پست‏کننده [کافران‏] و رفعت‏دهنده [مؤمنان‏] است.
هنگامى که زمین به شدت لرزانده شود، و کوه‏ها درهم کوبیده و ریزریز شودند. در نتیجه غبارى پراکنده گردد، و شما سه گروه شوید: سعادتمندان، چه بلندمرتبه‏اند سعاتمندان! و شقاوتمندان، چه دون‏پایه‏اند شقاوتمندان! و پیشى‏گیرندگان [به اعمال نیک‏] که پیشى‏گیرندگان [به رحمت و آمرزش‏] اند، اینان مقربان‏اند، در بهشت‏هاى پر نعمت‏اند. گروهى بسیار از پیشینیان، و اندکى از پسینیان، بر تخت‏هایى زربافت، که روبروى هم بر آنها تکیه دارند.
نوجوانانى همیشه نوجوان همواره [براى خدمت‏] پیرامونشان مى‏گروند، با قدح‏ها و کوزه‏ها و جام‏هایى از باده ناب و پاک، که از نوشیدنش نه سردرد گیرند، و نه مست و بى‏خرد شوند، و میوه‏ها از هر نوعى که اختیار کنند، و گوشت پرنده از هر گونه‏اى که بخواهند، و حوریانى چشم درشت، هم‏چون مروارید پنهان شده در صدف، پاداشى است در باربر اعمالى که همواره انجام مى‏دادند. در آنجا نه سخن بیهوده‏اى مى‏شوند، نه کلام گناه‏آلودى، مگر سخنى که سلام است و سلام، و سعادتمندان چه بلندمرتبه‏اند سعادتمندان! در سایه درخت سدر بى‏خاراند، و درختان موزى که میوه‏هایش خوشه‏خوشه روى هم چیده شده است، و سایه‏اى گسترده‏ و پایدار، و آبى ریزان، و میوه‏اى فراوان، که پایان نپذیرد و ممنوع نشود، و همسرانى بلندمرتبه، که ما آنان را با آفرینشى ویژه آفریدیم، پس آنان را همواره دوشیزه قرار داده‏ایم. عشق‏ورز به شوهران، و هم سن و سال با همسران. [همه این نعمت‏ها] براى سعادتمندان [است.] گروهى بسیار از پیشینیان، و گروهى بسیار از پسینیان، و شقاوتمندان، چه دون‏پایه‏اند شقاوتمندان! در میان بادى سوزان و آبى جوشان [قرار دارند]، و سایه‏اى از دودهاى بسیار غلیظ و سیاه، نه خنک است و نه آرام‏بخش، اینان پیش از این از نازپروردگان خودکامه و سرکش بودند، و همواره بر گناهان بزرگ پافشارى داشتند، و پیوسته مى‏گفتند: آیا هنگامى که مردمى و خاک و استخوان شدیم، آیا به راستى برانگیخته مى‏شویم؟! و آیا پدران گذشته ما نیز برانگیخته مى‏شوند؟! بگو: بى‏تردید همه پیشینیان و همهّ پسینیان، براى وعده‏گاه روزى معین گردآورده خواهند شد. آن‏گاه شما اى گمراهان انکارکننده! قطعا از درختى که از زقّوم است [؟؟؟ مایعى جوشان و بسیار بد مزّه و بد بوست‏] خواهید خورد؛ و شکم‏ها را از آن پر خواهید کرد، و روى آن از آب جوشان خواهید نوشید، مانند نوشیدن شترانى که به شدت تشنه‏اند؛ این است پذیرایى از آنان در روز جزا. ما شما را آفریدیم، پس چرا [آفرینش دوباره خود را پس از مرگ‏] باور نمى‏کنید؟ آیا از [حالات و دگرگونى‏هاى‏] نطفه‏اى که در رحم مى‏ریزید آگاه هستید؟ آیا شما آن را [تا انسانى معتدل و آراسته شود] مى‏آفرینید یا ما آفریننده‏ایم؟ ماییم که مرگ را میان شما مقدّر کردیم، و هیچ‏چیز ما را [در جارى کردن مرگ بر شما] مغلوب نمى‏کند. [آرى، مرگ را مقدّر کردیم‏] تا امثال شما را جایگزین شما کنیم و شما را به صورتى که نمى‏دانید آفرینشى تازه و جدید بخشیم، و به راستى پیدایش نخستین را [که جهان فعلى است‏] شناختید، پس چرا متذّکر [پدیدشدن جهان دیگر] نمى‏شوید؟! مرا خبر دهید آنچه را مى‏کارى، آیا شما آن را مى‏رویانید، یا ما مى‏رویانیم؟ به یقین اگر بخواهیم آن را ریزریز کرده و خاشاک مى‏کنیم که متأسف 

و شگفت‏زده مى‏شوید، [و مى‏گویید:] مسلما ما خسارت زده‏ایم، بلکه ناکام و محرومیم به من خبر دهید آبى که مى‏نوشید، آیا شما آن را از ابر باران‏زا فرود آورده‏اید یا ما فرود آورنده‏ایم؟ اگر بخواهیم آن را تلخ مى‏گردانیم، پس چرا سپاس‏گزارى نمى‏کنید؟

به من خبر دهید آتشى که مى‏افروزید، آیا شما درختان را آفریده‏اید یا ما آفریننده‏ایم؟ ما آن را وسیله تذکر و مایه استفاده براى صحرانشینان و بیابانگردان قرار داده‏ایم. پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح گوى. پس به جایگاه ستارگا سوگند مى‏خورم، و اگر بدانید بى‏تردى این سوگندى بس بزرگ است. که یقینا این قرآن، قرآنى است ارجمند و باارزش؛ [که‏] در کتابى مصون از هر گونه تحریف و دگرگونى [به نام لوح محفوظ جاى دارد.] جز پاک‏شدگان [از هر نوع آلودگى‏] به [حقایق و اسرار و لطایف‏] آن دسترسى ندارند. نازل شده از سوى پروردگار جهانیان است. آیا شما نسبت به این گفتار سهل‏انگارى مى‏کنید [و آن را قابل اعتنیا نمى‏دانید؟!] و فقط نصیب خود را این قرار مى‏دهید که آن را انکار کنید؟! پس چرا هنگامى که روح به گلوگاه مى‏رسد، و شما در آن‏وقت نظاره‏گر هستید [و پیچ کارى از شما ساخته نیست!] و ما به او از شما نزدیک‏تریم، ولى نمى‏بینید. [آرى‏] پس چرا اگر شما پاداش داده نمى‏شوید [و به گمان خود قیامتى درکار نیست و شما را قدرتى بزرگ و فراتر است؟] آن [روح به گلوگاه رسیده‏] را [به بدن محتضر] برنمى‏گردانید، اگر [در ادعاى خود] راستگویید؟ پس اگر [جان به گلو رسیده‏] از مقربان باشد، [در] راحت و آسایش و بهشت پرنعمت [خواهد بود.] و اگر از سعادتمندان باشد، [به او گفته مى‏شود:] از سوى سعادتمندان بر تو سلام باد. و اما اگر انکارکنندگان [حقایق و] گمراه باشد، پذیرایى از او با آب جوشان است، و وارد شدن به دوزخ است. [آنچه درباره این سه طایف بیان شد،] بى‏تردید این است همان حقّ یقینى. پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح گوى.

فضیلت سوره جمعه‏
از امام صادق علیه السّلام روایت شده: بر هر مؤمن پیرو اهل بیت علیهم السّلام لازم است در نماز شب جمعه (ظهرا منظور نماز عشاء است) سوره جمعه و سبح اسم ربّک الأعلى‏ و در نماز ظهر جمعه سوره جمعه و منافقین را قرائت کند، هرگاه این عمل را انجام دهد گویا عمل رسول خدا صلى اللّه علیه و آله و سلّم را بجا آورده و ثواب و پاداشش از طرف خداى عزّ و جلّ بهشت است.
سوره الجمعه
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
آنچه در آسمان‏ها و آنچه در زمین است، خدا را [به پاک بودن از هر عیب و نقصى‏] مى‏ستایند، خدایى که فرمانرواى هستى و بى‏نهایت پاکیزه و تواناى شکست‏ناپذیر و حکیم است. اوست که در میان مردم بى‏سواد، پیامبرى از خودشان برانگیخت تا آیات او را بر آنان بخواند و آنان را [از آلودگى‏هاى فکرى و روحى‏] پاکشان کند و به آنان کتاب و حکمت بیاموزد، و آنان به یقین پیش از این در گمراهى آشکارى بودند. و [نیز پیامبر را] بر مردمى دیگر [از عرب و غیر عرب‏] که هنوز به آنان نپیوسته‏اند [برانگیخت‏]. و او تواناى شکست‏ناپذیر و حکیم است. این [برانگیختن به پیامبرى و مسئولیت عظیم تعلیم و تربیت‏] فضل خداست که آن را به هرکس بخواهد عطا مى‏کند، و خدا صاحب فضل بزرگ است. وصف کسانى که عمل کردن به تورات به آنان تکلیف شده است، آن‏گاه به آن عمل نکردند، مانند درازگوشى است که کتاب‏هایى را [که هیچ آگاهى به محتویات آنها ندارد] حمل مى‏کند. چه بد است سرگذشت مردمى که آیات خدا را تکذیب کردند. و خدا مردم ستمکار را هدایت نمى‏کند. بگو: اى یهودیان! اگر گمان مى‏کنید که فقط شما دوستان خدایید نه مردم دیگر، پس آرزوى مرگ کنید اگر راستگویید [چون دوستان خدا براى رسیدن به لقاء او مشتاق مرگ هستند.] ولى آنان به سبب گناهانى که مرتکب شده‏اند هرگز آرزوى مرگ نمى‏کنند، و خدا به ستمکاران داناست، بگو: بى‏تردید مرگى را که از آن‏ مى‏گریزید با شما دیدار خواهد کرد، سپس به سوى داناى نهان و آشکار بارگردانده مى‏شوید، پس شما را به اعمالى که همواره انجام مى‏دادید، آگاه خواهد کرد. اى مؤمنان! چون براى نماز روز جمعه ندا دهند، به سوى ذکر خدا بشتابید، و خرید و فروش را رها کنید، که این [اقامه نماز جمعه و ترک خرید و فروش‏] براى شما بهتر است اگر [به پاداشش‏] معرفت و آگاهى داشتید. و چون نماز پایان گیرد، در زمین پراکنده شوید و از فضل و رزق خدا جویا شوید و خدا را بسیار یاد کنید تا رستگار شوید، و [برخى از مردم‏] چون تجارت یا مایه سرگرمى ببینند [از صف یک‏پارچه نماز] به سوى آن پراکنده شودند و تو را در حالى که [بر خطبه نماز] ایستاده‏اى، رها کنند. بگو: پاداش و ثوابى که نزد خداست از سرگرمى و تجارت بهتر است، و خدا بهترین روزى‏دهندگان است.
فضیلت سوره ملک‏
از امام صادق علیه السّلام روایت شده: هرکس سوره ملک را در نماز واجب بخواند، پیش از آنکه بخوابد، همواره در امان خدا خواهد بود تا وارد صبح شود و روز قیامت [نیز] در امان خدا خواهد بود تا داخل بهشت گردد. قطب راوندى از ابن عباس روایت نموده: مردى روى قبرى خیمه زد بى‏آنکه بداند آنجا قبر است، پس سوره ملک را خواند، ناگاه شنید فریادکننده‏اى گفت: این سوره نجات‏دهنده است. آن مرد این رویداد را براى حضرت رسول صلى اللّه علیه و آله و سلّم حکایت کرد، حضرت فرمودند: این سوره انسان را از عذاب قبر نجاب مى‏بخشد.
سوره الملک‏
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
همیشه سودمند و با برکت است آنکه فرمانروایى [بر همه هستى‏] به دست اوست و او بر هر کارى تواناست، آنکه مرگ و زندگى را آفرید تا شما را 

بیازماید که کدامتان نیکوکارترید، و او تواناى شکست‏ناپذیر و بسیار آمرزنده است. آنکه هفت آسمان را بر فراز یکدیگر آفرید. در آفرینش [خداى‏] رحمان، خلل و نابسمانى و ناهمگونى نمى‏بینى، پس بار دیگر آیا هیچ خلل و نابسمانى و ناهمگونى مى‏بینى؟ سپس بار دیگر بنگر تا دیده‏ات در حالى که خسته و کم سو شده [از یافتن خلل، نابسامانى و ناهمگونى فرو مانده‏] و درمانده گشته است، به سویت بازگردد. همانا ما آسمان دنیا را با چراغ‏هایى آراستیم و آنها را تیرهایى براى راندن شیطان‏ها قرار دادیم. و براى آنان [در آخرت‏] آتشى افروخته آماده کرده‏ایم؛ و براى کسانى که به پروردگارشان کافر شدند، عذاب دوزخ است و چه بد بازگشت‏گاهى است. هنگامى که در آن افکنده شوند از آن درحالى‏که در جوش و فوران است، صدایى هولناک و دلخراش مى‏شنوند. نزدیک است که از شدت خشم متلاشى و پاره‏پاره شود. هرگاه گروهى در آن افکنده شوند، نگهبانانش از آن مى‏پرسند: آیا شما را بیم‏دهنده‏اى نیامد؟ مى‏گویند: چرا بیم‏دهنده آمد، ولى او را انکار کردیم و گفتیم: خدا هیچ‏چیز نازل نکرده است؛ شما بیم‏دهندگان جز در گمراهى بزگى نیستید؛ و مى‏گویند: اگر ما [دعوت سعادت‏بخش آنان را] شنیده بودیم، یا [در حقایقى که براى ما آوردند] تعقّل کرده بودیم، در میان [آتش‏] اهل آتش سوزان نبودیم. پس به گناه خود اعتراف مى‏کنند. و مرگ و دورى از رحمت بر اهل آتش سوزان باد. بى‏تردید کسانى‏که در نهان از پروردگارشان مى‏ترسند، براى آنان آمرزش و پاداشى بزرگ است. و گفتارتان را پنهان کنید یا آن را آشکار سازید، مسلما او به نیّات و اسرار سینه‏ها داناست.

آیا کسى‏که [همه موجودات را] آفریده است، نمى‏داند؟ و حال آنکه او لطیف و آگاه است. اوست که زمین را براى شما راه قرار داد، بینابراین بر اطراف و جوانب آن راه روید، و از روزى خدا بخورید، و برانگیختن مردگان و رستاخیز به سوى اوست. آیا از کسى‏که [حاکمیت و فرمانروایى‏اش‏] در آسمان قطعى است [چه رسد در زمین‏] خود را در امان دیده‏اید، از اینکه [با شکافتن زمین‏] شما را در آن فرود برد درحالى‏که زلزله و جنبش موج‏آسایش را ادامه دهد؟ آیا از کسى‏که حاکمیت و فرمانروایى‏اش‏ 

در آسمان قطعى است [چه رسد در زمین‏] خود را در امان دیده‏اید از اینکه توفانى سخت [که با خود ریگ و سنگ مى‏آورد] بر شما فرستد؟ پس به زودى خواهید دانست که بیم‏دادن من چگونه است! و مسلما کسانى‏که پیش از آنان بودند [آیات خدا و پیامبران را انکار کردند]، پس [بنگر] عذاب من چگونه بود! آیا ندانسته‏اند که پرندگان بالاى سرشان را درحالى‏که بال مى‏گشایند و مى‏بندند، فقط [خداى‏] رحمان در فضا نگه مى‏دارد؟ یقینا او بر همه‏چیز بیناست. آیا این کسیت [از] سپاهتان که شما را به هنگام نزول عذاب در برابر خداى رحمان یارى دهد؟ کافران جز دچار فریب [شیطان‏] نیستند. یا کیست آنکه به شما روزى دهد، اگر خدا روزى‏اش را از شما بازدارد؟ [نه اینکه حقیقت را نمى‏دانند] بلکه در سرکشى و نفرت [از حق سرسختى و] پافشارى مى‏کنند. آیا کسى‏که نگونسار و به صورت افتاده حرکت مى‏کند، هدایت یافته‏تر است یا آنکه راست قامت بر راه راست مى‏رود؟ بگو: اوست که شما را آفرید و براى شما گوش و دیده و دل قرار داد، ولى اندکى سپاس مى‏گزاید. بگو: اوست که شما را در زمین آفرید و به سوى او محشور مى‏شوید.

و مى‏گویند: اگر راستگویید این وعده وقوع [رستاخیز] کى خواهد بود؟ بگو: دانش و آگاهى [این حقیقت‏] فقط نزد خداست و من تنها بیم‏دهنده‏اى آشکارم. پس زمانى‏که آن [وعده داده‏شده‏] را از نزدیک ببینند، چهره کافران درهم و زشت گردد [و به آنان گویند:] این است همان چیزى که آن را [از روى مسخره‏] مى‏خواستید. بگو: به من خبر دهید اگر خدا من را و هر که را با من است هلاک کند، یا مورد رحمت قرار دهد، پس چه کسى کافران را از عذاب دردناک پناه خواهد داد؟ بگو: اوست رحمنان، به او ایمان آوردیم، و بر او توکل کردیم، پس به زودى خواهید دانست چه کسى در گمراهى آشکار است. بگو: به من خبر دهید اگر آب مورد بهره‏بردارى شما [چون آب رودها، چشمه‏ها، سدها و چاه‏ها] در زمین فرو رود [تا آنجا که از دسترس شما خارج گردد] پس کیست که برایتان آب روان و گوارا بیاورد؟!

فضیلت سوره نبأ
شیخ صدوق از امام صادق علیه السّلام روایت کرده است: هرکه سوره نبأ را بخواند و هر روز بر قرائت آن مداومت نماید سال را سپرى نکند مگر اینکه بیت اللّه الحرام را زیارت کند. و شیخ طبرى در مجمع البیان از ابىّ بن کعب روایت کرده که حضرت رسول صلى اللّه علیه و آله و سلّم فرمود: هر که سوره نبأ را بخواند خدا او را در قیامت از شراب خنک سیراب نماید، و دانسته باش که در روایات اهل بیت علیهم السّلام آمده است که منظور از نبأ عظیم، ولایت است و نیز وارد شده است که نبأ عظیم حضرت امیر المؤمنین علیه السّلام است: هو النّبا العظیم و فلک نوح و باب اللّه و انقطع الخطاب‏ اوست نبأ عظیم و کشتى نوح در دروازه آسمان آن هنگام که خطاب الهى پایان یافت.
سوره النّباء
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
درباره چه‏چیز از یکدیگر مى‏پرسند؟ از آن خبر بزرگ [قیامت کبرى‏] که همواره درباره آن با یکدیگر اختلاف دارند [که واقع مى‏شود یا نه؟] نه چنین است [که مى‏پندارند] به زودى [به حتمى بودن آن‏] آگاه خواهند شد. باز هم نه چنین است [که مى‏پندارند] به زودى [به حتمى بودن وقوع آن‏] آگاه خواهند شد. آیا زمین را بستر آرامش قرار ندادیم؟ و کوه‏ها را میخ‏هایى [براى استوارى آن؟] و شما را جفت‏هایى [به صورت نر و ماده‏] آفریدیم، و خوابتان را مایه استراحت و آرامش [و تمدّ و اعصاب‏] قرار دادیم، و شب را پوششى و روز را وسیله معاش مقرّر کردیم: و بر فرازتان هفت آسمان استوار بنا نهادیم، و چراغى روشن و حرارت‏زا پدید آوردیم، و از ابرهاى متراکم و باران‏زا آبى ریزان نازل کردیم تا به وسیله آن دانه و گیاه برویانیم، و باغ‏هایى از درختان به هم پیچیده و انبوه بیرون آوردیم. بى‏تردید روز داورى وعده‏گاه است. روزى که در صور مى‏دمند و شما گروه‏گروه به عرصه محشر مى‏آیید، و آسمان گشوده مى‏شود، پس به صورت درهایى در مى‏آید، و کوه‏ها را [از جاى خود] روان کنند و سرابى شوند! بى‏تردى دوزخ کمین‏گاه‏ است. براى سرکشان و طاغیان جاى بازگشت است. روزگارى دراز در آن بمانند. در آنجا نه خنکى هوا مى‏جشند و نه آشامیدنى [باب طبع‏] مگر آب جوشان و چرکاب و خونابه‏اى [از بدن دوزخیان‏] پاداشى است مناسب [اعمالشان‏] اینان بودند که به [روز] حساب امیدى نداشتند، و آیات ما را به شدت و با همه وجود انکار مى‏کردند و [ما] همه‏چیز را [از خوبى و بدى آنان‏] بر شمرده و در نامه اعمالشان ثبت کرده‏ایم. [و در قیامت به آنان مى‏گوییم:] پس بچشید که هرگز جز عذاب بر شما نیفزاییم. بى‏تردى براى پرهیزگاران پیروزى و کامیابى است باغ‏هایى [سرسبز و خرم‏] و انواع انکورها و دخترانى نورسیده و هم سن و جام‏هایى لبریز [از باده طهور] در آنجا نه سخن بیهوده‏اى مى‏شوند و نه دوزخ و تکذیبى. [این‏] پاداشى کافى و به اندازه از سوى پروردگار توست. همان پروردگار آسمان‏ها و زمین و آنچه میان آنهاست، آن مهربانى که هیچ‏کس را اختیار چون‏وچراى با او نیست. روزى که روح و فرشتگان در یک صف مى‏ایستند و سخن نمى‏گویند مگر کسى‏که [خداى‏] رحمان به او اجزاه دهد و سخن حق و درست گوید. آن [روز] روز حق است، پس هر که بخواهد راه بازگشتى به سوى پروردگارش برگزیند؛ ما شما را از عذابى نزدیک هشدار دادیم، روزى که آدم آنچه را [از خیر و شر] پیش فرستاده است بنگرد و کافر گوید: اى کاش من خاک بودم [و موجودى مکلّف آفریده نمى‏شدم تا چنین روز سختى را ببینم!] فضیلت سوره اعلى‏
شیخ صدوق از امام صادق علیه السّلام روایت نموده است که فرمودند: هرکس سوره‏ سبحّ اسم ربّک الأعلى‏ را در نماز واجب یا مستحب بخواند، روز قیامت به او گفته مى‏شود: از هر در از درهاى بهشت که مى‏خواهى وارد شود.

سوره الأعلى‏
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
نام پروردگار برتر و بلندمرتبه‏ات را [از هر جه رنگ شرک خفى و جلى دارد] منزه و پاک بدار. آنکه آفرید، پس درست و نیکو گردانید. و آنکه اندازه قرار داد و هدایت کرد، و آنکه چراگاه را رویانید، و آن را خاشاکى سیاه گردانید، به زودى قرآن را بر تو مى‏خوانیم، پس هرگز فراموش نخواهى کرد، جز آنچه را خدا بخواهد، که او آشکار و آنچه را پنهان است مى‏داند. و تو را براى آسان‏ترین راه [که شریعت سمحه و سهله است‏] آماده مى‏کنیم. پس [مردم را] اندرز ده، اگر اندرز سودمند افتد. کسى‏که از خدا مى‏ترد، به زودى متذکّر مى‏شود، و کسى‏که از همه بدبخت‏تر است از آن کناره مى‏گیرد. همان کسى‏که در آتش بزرگ‏تر در مى‏آید. آن‏گاه در آنجاه مى‏میرد و نه به خوشى زندگى مى‏کند. بى‏تردید کسى‏که خود را [از زشتى‏هاى باطن و ظاهر] پاک کرد، رستگار شد. و نام پروردگارش را یاد کرد، پس نماز خواند. [ولى شما منکران لجوج به سوى راه رستگارى نمى‏روید] بلکه زندگى و نیاز را [بر آن‏] ترجیح مى‏دهید. درحالى‏که آخرت بهتر و پایدارتر است.
همان این [حقایق‏] در کتاب‏هاى آسمانى پیشین هست. [در] کتاب‏هاى ابراهیم و موسى.
فضیلت سوره شمس‏
در مجمع البیان به نقل از أبى بن کعب از رسول خدا صلى اللّه علیه و آله و سلّم روایت شده است که فرمودند: کسى‏که سوره شمس را بخواند گویى هر آنچه را که آفتاب و ماه بر آن تابیده صدقه داده است.
سوره الشّمس‏

به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
سوگند به خورشید و گسترش روشنى‏اس و به ماه هنگامى که از پى آن برآید و به روز چون خورشید را به خوبى آشکار کند و به شب هنگامى‏که خورشید را فرو پوشد و به آسمان و آنکه آن را بنا کرد و به زمین و آنکه آن را گستراند و به نفس و آنکه آن را درست و نیکو نمود، پس بزه‏کارى و پرهیزکارى‏اش را به او الهام کرد. بى‏تردى کسى‏که نفس را [از آلودگى پاک کرده‏] رشد داد، رستگار شد. و کسى‏که آن را [به آلودگى‏ها و امور بازدارنده از رشد] بیالود [و از رحمت حق‏] نومید شد. قوم ثمود به سبب سرکشى و طغیانش [پیامبرشان را] تکذیب کرد، زمانى‏که بدبخت‏ترینشان به پا خاست. پس فرستاده خدا به آنان گفت: ناقه خدا و آبشخورش را [واگذارید] ولى به تکذیب او برخاستند و ناقه را پى کردند، و در نتیجه پروردگارشان به خاطر گناهشان عذاب سختى بر آنان فرو ریخت و همه قوم را با خاک یکسان و برابر ساخت؛ و خدا از- سرانجام آن کار [که نابودى ستمکاران است‏] پروایى ندارد.
فضیلت سوره قدر
از امام صادق علیه السّلام روایت شده است که فرمودند: هرکس سوره قدر را در نماز واجب بخواند، فرشته‏اى از جانب پروردگار ندا کند: اى بنده خدا، خدا گناهان گذشته‏ات را آمرزید، عمل از نو آغاز کن.
سوره القدر
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
ما قرآنان را در شب قدر نازل کردیم. تو چه مى‏دانى شب قدر چیست؟ شب قدر، بهتر از هزار ماه است. فرشتگان و روح در آن شب به اذن پروردگارشان براى [تقدیر و تنظیم‏] هر کارى نازل مى‏شوند.
این شب تا برآمدن سپیده‏دم [سراسر] سلام و رحمت است.

فضیلت سوره زلزله‏
از رسول خدا صلى اللّه علیه و آله و سلّم روایت شده است که فرمودند: هرکس سوره زلزال را چهار بار قرائت کند مانند کسى است که تمام قرآن را قرائت کرده است.
سوره الزّلزله
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
هنگامى که زمین را با [شدیدترین‏] لرزشش بلرزانند، و زمین بارهاى گرانش را بیرون اندازد، و انسان بگوید: زمین را چه شده است؟ آن روز است که زمین اخبار خود را مى‏گوید: زیرا که پروردگارت به او وحى کرده است. آن روز مردم [پس از پایان حساب‏] به صورت گروه‏هاى پراکنده [به سوى منزل‏هاى ابدى خود بهشت یا دوزخ‏] باز مى‏گردند، تا اعمالشان را [به صورت تجسم‏یافته‏] به آنان نشان دهند. پس هرکس هم‏وزن ذره‏اى نیکى کند، آن نیکى را ببیند. و هرکس هم‏وزن ذره‏اى بدى کند، آن بدى را ببیند.
فضیلت سوره عادیات‏
در خبر است هرکس به خواندن آن مداومت نماید با حضرت امیر المؤمنین علیه السّلام محشور مى‏شود.
سوره العادیات‏
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
سوگند به اسبان دونده‏اى که همهمه‏کنان [به سوى جنگ‏] مى‏تازند و سوگند به اسبانى که با کوبیدن سمشان از سنگ‏ها جرقه مى‏جهانند و سوگند به سوارانى که هنگام صبح غافل‏گیرانه به دشمن هجوم مى‏برند و به وسیله هجوم، گردوغبار فراوانى برانگیزند و ناگاه در آن‏وقت در میان گروهى دشمن درآیند؛ [که‏] قطعا انسان نسبت به پروردگارش بسیار ناسپاس است، و بى‏تردیدخود او بر این ناساسى گواه است، و همانا او نسبت ثروت و مال سخت علاقمند است [و به این سبب بخل مى‏ورزد] آیا نمى‏داند هنگامى‏که آنچه در کورهاست برانگیخته شود. و آنچه در سینه‏هاست پدیدار گردد، بى‏تردید در آن روز پروردگارشان نسبت به آنان آگاه است [و بر پایه اعمال نیک و بدشان به آنان پاداش و کیفر دهند.]

فضیلت سوره کافرون‏
در احادیث بسیارى، فضیلت قرائت سوره کافرون در نمازهاى واجب و مستحب بیان شده است و آن اینکه خواندن آن معادل یک چهارم قرآن است.
سوره الکافرون‏
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
بگو: اى کافران! آنچه را شما مى‏پرستید، من نمى‏پرستم، و نه شما آنچه را من مى‏پرستم، مى‏پرستید، و نه من آنچه را شما پرستیده‏اید، مى‏پرستم، و نه شما آنچه را که من مى‏پرستم، مى‏پرستید. دین شما براى خودتان، و دین من براى خودم.
در حدیث آمده است: قرائت سوره نصر در نمازهاى واجب یا مستحب موجب پیروزى بر دشمنان مى‏شود.
فضیلت سوره نصر
سوره النّصر
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
هنگامى‏که یارى خدا و [آن‏] پیروزى فرا رسد، و مردم را ببینى که گروه‏گروه در دین خدا درآیند، پس پروردگارت را همراه با سپاس و ستایش تسبیح گوى، و از او آمرزش بخواه، که او همواره توبه‏پذیر است.
فضیلت سوره توحید
خواندن سوره توحید، همچون خواندن یک سوم قرآن است.

سوره الاخلاص‏
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
بگو: او خداى یکتاست؛ خداى بى‏نیاز [که نیازمندان با اعتماد به حضرتش قصد او کنند.] کسى را نزاده، و از زاییده نشده است، و هیچ کس [نه در ذات و نه در صفات‏] همانند و همتا و شبیه او نمى‏باشد.
فضیلت معوذتین‏
در روایت آمده است: چنانچه شخص از خانه خود بیرون رود و معّوذتین (فلق و ناس) را بخواند، چشم بد به او زیان نرساند، و کسى‏که دچار ترس مى‏شود به هنگام خوابیدن، این دو سوره را به همراه آیه الکرسى [آیه ۲۵۵ سوره بقره‏] بخواند.
سوره الفلق‏
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
بگو: به پروردگار سپیده‏دم پناه مى‏برم، از زیان آنچه آفرى، و از زیان شب‏هنگامى‏که با تاریکى‏اش درآید [که در آن تاریکى انواع حیوانات موذى و انسان‏هاى فاسق و فاجر براى ضربه زدن به انسان در کمین‏اند] و از زیان زنان دمنده [که افسون و جادو] در گره‏ها [مى‏دمند و با این کار شیطانى در زندگى فرد، خانواده و جامعه خسارت به بار مى‏آورند] و از زیان حسود، زمانى که حسد مى‏ورزد.
سوره الناس‏
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
بگو: پناه مى‏برم به پروردگار مردم [به‏] پادشاه مردم [به‏] معبود مردم از زیان وسوسه‏گر مخفى و پنهان، آنکه همواره در سینه‏هاى مردم وسوسه مى‏کند از جنّیان و آدمیان.

به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است‏
ستایش خداى را که سپاس خویش را کلید یاد خود قرار داد و تمام موجودات را گویاى ستایش و شکرش آفریده و درود و سلام بر پیامبرش محمّدص که نامش از نام ستوده او (محمود) جدا شده است، و بر اهل بیت پاکش که بزرگوار و بخشنده‏اند.
و بعد این فقیر بى‏بضاعت و متمسّک به احادیث اهل بیت رسالت علیهم السّلام عبّاس بن محمّد بن رضا القمى‏که خداوند پایان کار هر دو را به نیکى و سعادت ختم کندچنین گوید: عده‏اى از برادران اهل ایمان از این دعاگو خواستند که کتاب «مفاتیح الجنان» را که بین مردم متداول است مطالعه نمایم و دعاهاى مستند آن کتاب را ذکر نمایم و آنچه را که سندش به نظرم نرسیده از ذکرش خوددارى کنم و پاره‏اى از دعاها و زیارات معتبره را که در آن کتبا نیامده بر آن بیفزایم. این کمترین خواهش برادرانم را اجابت کرده و این کتاب را به همان ترتیب نظام داده و آن را «مفاتیح الجنان» [کلیدهاى بهشت‏] نامیدم. این مجموعه را در سه باب مرتّب ساختم؛ در باب اوّل تعقیب نمازها و دعاهاى روزهاى هفته و اعمال شب و روز جمعه و پاره‏اى از دعاهاى مشهور و مناجات خمسه عشر و جز اینها گرد آمده است. در باب دوّم: اعمال ماهاى سال و فضیلت و اعمال نوروز و اعمال ماههاى رومى [شمسى‏] بیان شده است. در باب سوّم: زیارات و آنچه مربوط به زیارات است آمده. امید است برادران اهل ایمان مطابق آن عمل کنند، و این گنهکار رو سیاه را از دعا و زیارات و طلب آمرزش فراموش نفرمایند.
باب اوّل‏
در بیان تعقیب نمازها و دعاهاى روزهاى هفته، و اعمال شب و روز جمعه، و پاره‏اى از دعاهاى مشهور و مناجات «خمسه عشر» و جز اینها، در این باب چند فصل است:

فصل اوّل در تعقیبات مشترک‏
از مصباح شیخ طوسى و غیر آن نقل شده: هرگاه نماز را سلام دادى، دستها را تا برابر گوش بالا بر و سه مرتبه تکبیر (اللّه اکبر) گفته و سپس بگو: معبودى جز خدا نیست، معبودى یگانه و ما تسلیم او هستیم، معبودى غیر از خدا نیست و جز او را نمى‏پرستیم، درحالى‏که طاعت خود را براى او خالص مى‏نماییم هرچند براى مشرکان ناخوش‏آیند باشد، معبودى جز خدا پروردگار ما و پروردگار پدران نخستین ما نیست. معبودى غیر از خدا نیست یگانه و یگانه و یگانه است، به وعده‏اش وفا کرد، بنده‏اش را یارى داد سپاهش را قدرت و عزت بخشید و به تنهایى لشکریان (کفر و شکر) را درهم شکست. پس فرمانروایى و ستایش تنها او را سزاست. زنده مى‏کند و مى‏میراند و مى‏میراند و زنده مى‏کند و او است زنده‏اى که نمى‏میرد، خیر و نیکى تنها به دست اوست و او بر هر چیز تواناست. آنگاه بگو:
از خدا که جز ماو معبودى نیست آن زنده و پاینده آمرزش مى‏طلبم و به جانب او باز مى‏گردم خدایا مرا از جانب خود راهنمایى کن، و از باران احسانت بر من ببار، و از ابر رحمتت بر من بگستران، و از نعمتهاى فراوانت بر من فرود آور، پاک و منزهّى، معبودى جز تو نیست، تمامى گناهانم را بیامرز، زیرا جملگى گناهان را کسى جز تو نمى‏آمرزد، بار خدایا از تو درخواست مى‏کنم از هر خیرى که دانشت بر آن احاطه یافته است و به تو پناه مى‏آورم از هر گزندى که علم تو به آن احاطه دارد. خدایا! در همه کارهایم سلامتى کامل از تو مى‏خواهم، و به تو پناه مى‏آورم از خوارى دنیا و عذاب آخرت، و پناه مى‏برم به‏ مقام والا، و عزّت دست‏نایافتنى، و قدرت سرپیچى ناپذیرت، از شر دنیا و آخرت، و از شر همه دردها، و از شر هر حیوانى که زمام وجودش به دست توست، همانا پروردگارم بر راه راست است، هیچ توان و نیرویى نیست جز از جانب خدا بلندمرتبه بزرگ. توکل مى‏کنم بر آن زنده‏اى که نمى‏میرد، سپاس خدا را که فرزندى نگرفته و در فرمانروایى شریکى براى او نیست و نه سرپرستى تا از ذلّت برهاندش و او را بسیار بزرگ شمار. پس تسبیح حضرت زهرا علیها السّلام را گفته، (و کیفیت آن چنین است:
تکبیر (اللّه اکبر) ۳۴ مرتبه، حمد (الحمد للّه) ۳۳ مرتبه، تسبیح (سبحان اللّه) ۳۳ مرتبه) و پیش از انکه از جاى خود خرکت کنى ده مرتبه مى‏خوانى:
گواهى میدهم که معبودى جز خداى یکتا نیست، براى او شریکى وجود ندارد، معبودى است یگانه و یکتا، بى‏همتا و بى‏نیاز است، و هرگز همسر و فرزندى نگرفته است.
مؤلف گوید: فضیلت فراوان این ذکر (أشهد أن لا اله الّا اللّه …) در روایت وارد شده به ویژه پس از نماز صبح و شام، و هنگام طلوع و غروب آفتاب. آنگاه مى‏گویى:
منزه است خدا هر زمان که چیزى او را تنزیه کند، و آنچنان‏که دوست دارد تنزیه شود، و آنچنان‏که او شایسته آن است، و آنگونه که براى مقام والا و رفعت جلالش سزاوار است و سپاس خداى را هر زمان که او را چیزى سپاس گوید و همان طور که دوست دارد سپاهش گویند و چنان‏که شایسته آن است و آنگونه که براى مقام والا و شکوه رفیعش سزاوار است. معبودى جز خدا نیست هر آن‏که چیزى به یگانه‏پرستى‏اش بانگ برآرد و همان طور که دوست دارد یگانه شمرده شود و آنگونه که سزاوار است و آنگونه که شایسته مقام والا و عزت رفیع او است. و (خدا بزرگتر است) هر زمان که او را چیزى به بزرگى یاد کند و همان طور که دوست دارد به بزرگى یاد شود و چنان‏که او شایسته آن است و آنگونه که براى مقام والا و عزت رفیعش سزاوار است. منزه است خدا و سپاس تنها خدا راست، و معبودى جز خدا نیست، و خدا بزرگ‏تر است براى هر نعمتى که به من و به هر یک از مخلوقاتش عطا نموده، چه آنان‏که بوده‏اند و چه آنان‏که تا روز قیامت خواهند آمد. خدایا از تو مى‏خواهم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستى، و از تو از بهترین چیزى‏که امید دارم و از بهترین چیزى‏که امید ندارم درخواست مى‏کنم، و به تو پناه مى‏آورم از شر آنچه که پرهیز مى‏کنم و از شر آنچه که نمى‏پرهیزم.
سپس سوره حمد، آیه الکرسى [آیه ۲۵۵ سوره بقره‏]، شهد اللّه‏ [آل عمران: ۱۸] قل الّلهم مالک الملک‏ [آل عمران: ۲۶] و آیه سخره را که عبارت از سه آیه از سوره اعراف [۵۴- ۵۶] که اوّل آن، انّ ربّکم اللّه» و آخر آن‏ «من المحسنین» است مى‏خوانى، و سپس سه مرتبه مى‏گویى:
منزّه است پروردگارت، پرودرگار عزّت، از آنچه مشرکان به او نسبت مى‏دهند، و درود بر فرستادگان او و سپاس براى خدا پروردگار جهانیان پس سه مرتبه مى‏گویى: اخدایا! درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد و در کارم براى من گشایش و راه نجات قرار ده و مرا از جانبى که گمان مى‏برم و از جانبى که گمان نمى‏برم روزى عنایت کن.
و این دعایى است که جبرئیل آن را به حضرت یوسف علیه السّلام هنگامى‏که آن حضرت در زندان بود، تعلیم داد. سپس با دست راست محاسنت را بگیر، و کف دست چپت را به سوى آسمان بگشا و هفت مرتبه بگو:

اى پروردگار محمّد و خاندان محمّد، درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد، و فرج خاندان محمّد را نزدیک فرما.

اى صاحب عظمت و بزرگوارى!، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و به من رحم کن و از آتش دوزخ پناهم ده.

پس دوازده مرتبه سوره «توحید» را مى‏خوانى و مى‏گویى: خدایا از تو مى‏خواهم به نام پوشیده و پنهان و پاکیزه و پاکى‏بخش و مبارکت و نیز به نام بزرگت و سلطنت دیرینه‏ات از تو خواستارم اى بخشنده عطاها! و اى آزادى‏بخش اسیران و اى رهاننده انسانها از آتش، از تو مى‏خواهم که بر محمد و خاندان محمد درود فرستى و گردن مرا از آتش دوزخ رهایى بخشى، و از سراى دنیا همراه با سلامت ایمان بیرون برى و درامنیت وارد بهشت نمایى و قرار دهى آغاز دعایم را رستگارى و میانش را موفقیت، و پایانش را صلاح، همانا تویى داناى نهانها. و در «صحیفه علویّه» آمده که دنبال هر فریضه چنین مى‏خوانى:

اى کسى‏که گوش دادن به سخنى از گوش دادن به سخنى دیگر او را باز نمى‏دارد و درخواست بى‏شمار خواهندگان به اشتباهش نمى‏اندازد، اى آنکه اصرار اصراکنندگان آزرده و خسته‏است نمى‏کند، بچشان مرا از خنکى گذشت و شیرینى رحمت و آمرزشت معبود! این است نماز من، آنرا بجا آوردم نه به خاطر نیاز و رغبتى از سوى تو به آن، بلکه تنها از جهت تعظیم و اطاعت دستور و اجابت آنچه که مرا به آن فرمان دادى معبودا اگر عیب و نقصى در رکوع و سجودش بود مرا مؤاخذه مکن و بر من با پذیرش عبادات و آمرزش کاستیها تفضّل کن.

و نیز در پى هر نماز، این دعا را که پیامبر صلى اللّه علیه و آله و سلّم براى تقویت حافظه به امیر المؤمنین تعلیم داد مى‏خوانى: منزه است پادشاهى که بر زیردستانش ستم نمى‏کند، منزه است خدایى که اهل زمین را به عذابهاى رنگارنگ گرفتار نمى‏نماید، منزه است آن خداى بنده‏نواز مهربان. خدایا قرار ده در دلم نور و بینایى و فهم و دانش، مسلّما تو بر هر چیز توانایى. در مصباح کفعمى آمده: بعد از نمازها سه مرتبه بگو:

خودم و دینم و خانواده‏ام و ثروتم و فرزند و برادران دینى‏ام و آنچه را پروردگارم روزیم نموده و سرانجام کارم و هرکس که سرپرستى او به دست من است، همه و همه را در پناه خداى یگانه و یکتاى بى‏نیاز قرار مى‏دهم، خدایى که نزاده است و زاییده نشده است و کسى همتاى او نیست، و (پناه مى‏برم) به آفریدگار سپیده‏دم از شر آنچه آفرید و از شر شب تاریک آنگاه که درآید و از شر زنان ساحر دمنده در گرده‏ها و از شر حسود زمانى که حسد ورزد و پناه مى‏برم به پروردگار آدمیان، فرمانرواى آدمیان، معبود آدمیان، از شر شیطان مرموزى که در سینه‏هاى مردمان وسوسه مى‏کند، چه شیطان جنى و چه شیطان انسى. و از دست‏نوشته شیخ شهید نقل است که حضرت رسول صلى اللّه علیه و آله و سلّم فرمود: هرکه مى‏خواهد خداوند در قیامت اعمال زشتش را بر او عرض نکند و پرونده گناهانش را نگشاید، باید این دعا را بعد از هر نماز بخواند:

بار خدایا! همانا آمرزش تو از عمل من امیدوارکننده‏تر و مهربانى تو از گناه من گسترده‏تر است، بار خدایا! اگر گناهانم نزد تو بزرگ است، گذشت تو از گناه من بزرگتر است، بار خدایا! اگرچه شایسته دست‏یابى‏ رحمت تو نیستم، امّا رحمت تو سزاوار است به من برسد و مرا فرا گیرد، زیرا رحمتت همه‏چیز را فرا گرفته است، به حق مهربانیت اى مهربان‏ترین مهربانان!. و از ابن بابویه روایت شده: چون از تسبیح حضرت فاطمه علیها السّلام فارغ شدى بگو: خدایا! تویى خداى سلامت «بى‏عیب،» و سلامت تنها از تو سرچشمه مى‏گیرد و تنها از آن توست و به سوى تو باز مى‏گردد منزه است پروردگارت پروردگار صاحب عزت از صفاتى که مشرکان برایش بیان مى‏کنند، و سلام بر فرستادگان او و ستایش خداى را است پروردگار جهانیان، سلام و برکات خدا بر تو اى پیامبر!، سلام بر امامان هدایت‏گر، هدایت‏یافته، درود و سلام بر همه پیامبران خدا و فرستادگان و فرشتگانش، سلام بر ما و بر بندگان شایسته خدا، سلام بر على ع امیر اهل ایمان، سلام بر حسن و حسین دو سرور تمام جوانان اهل بهشت، سلام بر على بن حسین زینت‏بخش عابدان، سلام بر محمد بن على شکافنده دانش انبیاء، سلام بر جعفر بن محمّد آن امام راستگو، سلام بر موسى بن جعفر آن امام خورنده خشم، سلام بر على بن موسى آن امام قانع و خشنود، سلام بر محمد بن على آن امام بخشنده، سلام بر على بن محمد آن امام هدایتگر، سلام بر حسن بن على آن پاکیزه دربند، سلام بر حجبت بن الحسن آن امام قیام‏کننده هدایت شده، درود و سلام خدا بر تمام آنان باد. آنگاه هر حاجت که دارى از خدا بخواه. شیخ کفعمى فرموده: پس از هر نمازى‏ مى‏گویى: خشنودم به پروردگارى خدا، و دیانت اسلام، و نبوت محمد که درود خدا بر او و خاندانش باد، و امامت على، و به حسن و حسین و على و محمد و جعفر و موسى و على و محمد و على و حسن و یادگار شایسته (حضرت مهدى) درود بر آنان باد، که امامان و سروران و پیشوایانم باشند به آنان دوستى مى‏ورزم و از دشمنانشان بیزارى مى‏جویم پس سه مرتبه بگو: بار خدایا از تو بخشش و تندرستى و آسایش را در دنیا و آخرت خواستارم.
فصل دوّم در تعقیبات مخصوص به هریک از نمازها
به دنبال نماز ظهرچنان‏که در کتاب مصباح المتهّجد آمده، بگو: معبودى جز خدا نیست خداى بزرگ بردبار معبودى جز خدا نیست پروردگار عرش آن پروردگار کریم، ستایش ویژه خداى پروردگار جهانیان است. خدایا از تو مى‏خواهم مرا موفق به انجام موجبات رحمت خویش و اسباب آمرزش خویش بگردانى و بهره‏مندى از هر کار نیک و سلامت از هر کار بدى را از تو مى‏طلبم. خدایا! بر من گناهى مگذار، جز آنکه بیامرزى و اندوهى منه جز آنکه از دلم بردارى و نه دردى مگر آنکه شفا دهى و نه عیبى مگر آنکه بپوشانى و نه رزقى مگر آنکه گسترده‏سازى و نه ترسى جز اینکه مرا از آن ایمنى دهى و نه پیش‏آمد بدى مگر آنکه آن را برگردانى و نه حاجتى که تو را در آن رضایت و مرا در آن مصلحت است مگر اینکه روا کنى اى مهربان‏ترین مهربانان، دعایم را مستجاب کن اى پروردگار جهانیان. و ده مرتبه مى‏گویى: به ریسمان خدا چنگ مى‏زنم و بر خدا توکل مى‏کنم و به خداوند اعتماد مى‏نمایم‏

فرزین نجفی پور  : مسئول هیئت زمینه ساز ظهور حضرت مهدی عج

درباره ی فرزین نجفی پور

پژوهشگر برتر کشور در چند سال متوالی - مخترع برتر کشور - ثبت 61 اختراع کاربردی در زمینه های کشاورزی، آبیاری، الکترونیک، رباتیک و هوا فضا - دارای مدرک کارشناسی ارشد - ارایه بیش از 100 مقاله علمی - دریافت دهها تندیس ویژه علمی - دریافت بیش از 150 تقدیر نامه از وزارت خانه ها و مراکز علمی و پژوهشی - برپایی بیش از 150 نمایشگاه تخصصی اختراعات - پیشگام در دفاع سایبری عملی از حریم جمهوری اسلامی ایران

همچنین ببینید

دعای جوشن کبیر

دعاى جوشن کبیر این دعا در کتابهاى بلد الامین و مصباح کفعمى آمده،از حضرت سیّد ...